Szanowni Państwo,
13 listopada br. weszła w życie zmiana ustawy Prawo lotnicze (Dz.U. z 2025 r. poz. 1431), która w art. 209 ust. 1a nałożyła na operatorów bezzałogowych statków powietrznych (dalej BSP lub drony) o masie startowej od 0,25 kg do 20 kg obowiązek posiadania ubezpieczenia OC.
Problem polega na tym, że wydaje się, że nikt, łącznie z urzędem, który ma egzekwować posiadanie tego ubezpieczenia, nie wie w jaki sposób rozumieć zapis "od 0,25 kg". Ile to jest w gramach (jedni twierdzą, że 0,25 kg to 250 g, a inni że od 245 do 254 g) i z jaką dokładnością należy wyznaczać masę drona? BSP są podzielone na klasy od C0 do C6. Klasa C0 obejmuje drony poniżej 250 g, a C1 od 250 g do 900 g. Niestety ustawodawca nie użył tego podziału.
Okazuje się jednak, że przy certyfikowaniu dronów stosowana jest norma (prEN 4709-001), która pozwala na 3% dokładność czyli dron w klasie C0 może w rzeczywistości mieć masę startową w wysokości 257,5 g.
Problem potęguje fakt, że niedawno wszedł na rynek model, który dostał klasę C0, ale jego producent deklaruje masę 249,9 +/- 4 g, czyli wiele jego egzemplarzy na rynku może przekraczać (i przekracza) ustawową granicę 250 g. Nie wiadomo teraz, czy posiadacz takiego drona powinien wykupić ubezpieczenie, czy nie musi.
Zagwozdka jest tym większa, że pilot drona w klasie C0, by móc legalnie latać, nie potrzebuje żadnego dokumentu potwierdzającego zdanie egzaminu, a jednocześnie rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki określające szczegóły ubezpieczenia (Dz.U. z 2025 r. poz. 1485), w § 2 ust. 3 pkt. 1 wyłącza odpowiedzialność ubezpieczyciela w przypadku lotów bez takiego dokumentu.
Mam nadzieję, że Państwo, jako specjaliści od miar i wag będziecie potrafili rozwiązać powyższy problem.
Gdy już straciłem nadzieję na odpowiedź, 29 grudnia dostałem maila od pana Roberta Ziółkowskiego Głównego Metrologa z Laboratorium Masy Zakładu Mechaniki i Akustyki GUM z odpowiedzią podpisaną przez dyrektora Zakładu Mechaniki i Akustyki pana Andrzeja Hantza.
Szanowny Panie,
Odpowiadając na Pana e-mail dotyczący określania masy dronów uprzejmie proszę o przyjęcie następującego wyjaśnienia.
Główny Urząd Miar nie posiada kompetencji, aby wypowiadać się w szczegółowych sprawach podlegających zgodnie z przepisami prawa Urzędowi Lotnictwa Cywilnego. W związku z tym nasza odpowiedź ogranicza się wyłącznie do technicznych aspektów ewentualnego ważenia dronów.
Zgodnie z art. 8. 1. ustawy Prawo o miarach (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2063) przyrządy pomiarowe, które mogą być stosowane:
1) w ochronie zdrowia, życia i środowiska,
2) w ochronie bezpieczeństwa i porządku publicznego,
3) w ochronie praw konsumenta,
4) ........
i są określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 6 (rozporządzenie ministra właściwego do spraw gospodarki), podlegają prawnej kontroli metrologicznej.
Ważenie drona do celów administracyjnych z pewnością jest bezpośrednio związane z dwoma obszarami wymienionymi w punktach 1 i 2, i dlatego powinno się odbywać na wagach podlegających kontroli metrologicznej (obejmującej certyfikację/badanie typu oraz legalizację ponowną).
Pomiary masy realizowane na wagach podlegających prawnej kontroli metrologicznej podawane są zgodnie z odczytem z wyświetlacza wagi, bez uwzględnienia błędów pomiaru i niepewności. W trakcie legalizacji wag przez jednostki administracji miar sprawdza się m.in. czy błędy wskazań badanej wagi mieszczą się w maksymalnych wartościach dopuszczonych w normie PN EN 45501: 2015 i stosownych rozporządzeniach. Jeśli waga została zalegalizowana oznacza to, że administracja miar przyjęła jej wskazania za prawidłowe, mieszczące się w błędach granicznych.
Jeśli ważenie ma być zrealizowane z określoną dokładnością trzeba wziąć pod uwagę, że zgodnie z ww. normą istnieją cztery klasy wag nieautomatycznych : specjalna (I), wysoka (II), średnia (III) i zwykła (IIII).
Zakres pomiarowy każdej wagi nieautomatycznej (od minimum do maksimum), niezależnie od klasy, jest podzielony na trzy podzakresy.
Tablica 7 normy
Błąd graniczny dopuszczalny w trakcie legalizacji wagi jest przedstawiony jako wartość zależna od e, tzw. działki legalizacyjnej podanej przez producenta wagi na tabliczce znamionowej lub na wyświetlaczu.
W użytkowaniu przyjmuje się, że błąd dopuszczalny wagi może być dwukrotnie większy niż w trakcie legalizacji:
- dla zakresu najmniejszego od minimum wagi – 1 e,
- dla zakresu średniego – 2 e,
- dla zakresu najwyższego do maksimum wagi – 3 e.
Przykładowo błąd zalegalizowanej wagi III klasy przeznaczonej do ważenia listów z Max 2 kg, działką legalizacyjną e=1 g i działką odczytową d=1 g, w użytkowaniu nie przekracza następujących błędów dopuszczalnych:
- 1 g dla podzakresu od 0 g do 500 g włącznie,
- 2 g dla podzakresu od 500 g do 2000 g włącznie,
- brak trzeciego podzakresu dla tej wagi.
Z poważaniem,
Andrzej Hantz
Kopię otrzymuje:
Departament Bezzałogowych Statków Powietrznych
Urząd Lotnictwa Cywilnego
Moje zapytanie oraz odpowiedź GUM otrzymał również Świat Dronów.
